Położenie

Gmina Lichnowy położona jest w powiecie malborskim w części północno-wschodniej województwa pomorskiego. Teren gminy graniczy z gminami: Ostaszewo, Nowy Staw, Miłoradz, Malbork i Tczew. Gmina Lichnowy położona jest w regionie Wielkich Żuław Wiślanych, predysponowanych do rozwoju rolnictwa wysokotowarowego, obsługi rolnictwa i turystyki krajoznawczej. W związku z tym jest to teren o korzystnych warunkach przyrodniczych do produkcji rolnej i hodowli bydła. Fragment terenu gminy położony jest w tzw. Międzywalu Dolnej Wisły, gdzie znajduje się Środkowożuławski Obszar Chronionego Krajobrazu, pełniący istotną rolę jako korytarz ekologiczny rangi krajowej. Obszar Żuław charakteryzuje niska lesistość, co powoduje małe zróżnicowanie struktury środowiska przyrodniczego. Gmina Lichnowy i otoczenie położone jest w obrębie dwóch jednostek hydrograficznych: bezpośredniej zlewni rzeki Wisły i dorzecza Nogatu. W granicach gminy Lichnowy znajduje się 10 jednostek obrębowych: Boręty, Dąbrowa, Lichnowy, Lichnówki, Lisewo Malborskie, Parszewo, Pordenowo, Starynia, Szymankowo i Tropiszewo. Powierzchnia gminy w granicach administracyjnych wynosi 8.869,5 ha, z czego 90% powierzchni stanowią użytki rolne. Na terenie gminy Lichnowy występują cztery kościoły: - w Lichnowach pw. św. Urszuli - w Borętach pw. św. Katarzyny - w Szymankowie pw. św. Floriana - w Lisewie Malborskim pw. św. Mikołaja oraz sześć cmentarzy. W gminie istnieją również jednostki ochotniczych straży pożarnych, które znajdują się w miejscowościach: Lisewo Malborskie, Lichnowy, Szymankowo, Pordenowo. Gmina Lichnowy ma dogodne położenie komunikacyjne względem aglomeracji gdańskiej oraz dużych ośrodków miejskich, takich jak Tczew, Malbork, Nowy Staw. Przez teren gminy przebiega magistralna linia kolejowa relacji Gdańsk - Warszawa, a w Szymankowie istnieje stacja kolejowa i w Lisewie Malborskim przystanek osobowy. Gmina Lichnowy ma 800-letnią tradycję i w związku z tym zachowało się tu szereg cennych i wartych obejrzenia zabytków. Największym zabytkiem jest zapewne kościół pw. św. Urszuli w Lichnowach, który pochodzi z 1350 roku. Jest to budowla wykonana w stylu gotyckim - jeden z najstarszych i najlepiej zachowanych takich zabytków na Pomorzu Gdańskim. Innym równie atrakcyjnym zabytkiem, którym może poszczycić się nasza gmina jest okazały most na Wiśle z neogotyckimi wieżyczkami łączący Lisewo Malborskie z Tczewem. Most ten, jak również dworzec PKP w Szymankowie wiąże się ściśle z historią II wojny światowej. Wśród licznych zabytków Lisewa znajduje się także zespół zabudowań i urządzeń kolejowych z początku XX w., zespół strażnicy wodnej, zespół zabudowań dawnego folwarku żuławskiego oraz teren dawnych umocnień ziemnych, stanowiących zabytek archeologiczny. Dworzec w Szymankowie stanowi zarówno wartości materialne jako jednorodny architektonicznie zespół prezentujący charakterystyczną architekturę kolei żelaznych z przełomu XIX i XX w., a także wartości niematerialne związane z wybuchem II wojny światowej i miejscem pamięci narodowej. Oprócz licznych zabytków architektury warto poznać również pomniki przyrody oraz atrakcyjny typowy, dobrze zachowany obszar historycznego krajobrazu kulturowego Żuław z uprawami wikliny, roślinności przybrzeżnej, i zadrzewień nadwodnych znajdujących się na terenach wzdłuż Wisły. W gminie Lichnowy można zauważyć oryginalną żuławską tradycję osadniczą, ekspozycje panoramy wsi szczególnie z widokiem na kościół w Lichnowach. W Borętach można również zobaczyć teren dawnego cmentarza mennonickiego. Przez obszar gminy przebiega znakowany "Nadwiślański" szlak turystyki pieszej biegnący wzdłuż wału przeciwpowodziowego rzeki Wisły oraz projektowany jest jeden z wariantów przebiegu międzynarodowej ścieżki rowerowej.   Stan środowiska przyrodniczego.   Gmina Lichnowy położona jest w granicach Żuław Wiślanych w delcie Wisły. Są one terenem głównie o charakterze podmokłym. Wody gruntowe są płytkie i zanieczyszczone - stąd główne siły i środki władz samorządowych skierowane były i są na działania chroniące środowisko przyrodnicze. Są one jednym z wiodących tematów i zainteresowań Rady Gminy. Analizowane są cyklicznie potrzeby, z dostosowaniem ich realizacji do stosunkowo skrom- nych możliwości. Bardzo ważnym elementem działań dotyczących ochrony środowiska to edukacja. Najbardziej liczną grupą nią objętą to młodzież. Jednym z kroków w kierunku poprawy stanu naszego środowiska było podjęcie 26.06.1997r. przez Radę Gminy Lichnowy "Uchwały w sprawie ochrony środowiska przed odpadami komunalnymi". Obecnie - organizowanie Gminnego Konkursu "Piękna Posesja", "Piękna Wieś", cykliczne dokonywania nasadzeń drzew i krzewów na terenie całej gminy.   Ludność   Na koniec 2000 roku na terenie gminy Lichnowy zamieszkiwało 4836 osób. Zaludnienie na 1 km2 wynosi - 18 osób. Tabela 1. Ludność wg sołectw - stan na 31.12.2001 r. WYSZCZEGÓLNIENIE LICZBA OSÓB WSKAŹNIK % Gmina ogółem 4846 100 Boręty 566 11,68 Dąbrowa 233 4,81 Lichnowy 800 16,81 Lichnówki 413 8,52 Lisewo Malborskie 1360 28,06 Parszewo 315 6,50 Pordenowo 113 2,33 Starynia 57 1,18 Szymankowo 768 15,85 Tropiszewo 221 4,56 Największym pod względem liczby mieszkańców sołectwem jest Lisewo Malborskie, gdzie zamieszkuje 28,06 % ludności gminy. Znaczącymi pod względem liczby ludności wsiami są wieś gminna Lichnowy, Szymankowo i Boręty. Łącznie w tych trzech wsiach zamieszkuje ponad 72 % ludności gminy. Oznacza to, że prawie 3 mieszkańców gminy zamieszkuje sołectwa o liczbie ludności powyżej 550 osób. Stwarza to szansę lepszej obsługi mieszkańców, a zatem i jakości życia. Od 1996 roku liczba ludności gminy (wg danych Urzędu Gminy) utrzymuje się na poziomie ponad 4800 osób. Tabela 2. Liczba ludności w latach 1996 - 2000. ROK LICZBA LUDNOŚCI 1996 4859 1997 4863 1998 4888 1999 4896 2000 4836 Przyczyną stabilizacji liczby ludności jest relatywnie wysokie dodatnie saldo migracji ludności. Z roku na rok zwiększa się liczba ludzi zamieszkujących gminę nad osobami, które się wyprowadzają z tego terenu. Przyrost naturalny jest dodatni, jednak nie jest on zbyt wysoki. Przyczyną tego faktu jest relatywnie wysoki poziom zgonów, przy niskim poziomie urodzeń. W gminie Lichnowy przewagę stanowią ludzie starsi. Osoby w wieku przedprodukcyjnym to 32,6 % całej społeczności gminy, natomiast ludzie w wieku poprodukcyjnym to 11,6% ludności gminy. Osób do 30 roku życia jest z roku na rok coraz mniej, natomiast wzrasta liczba osób mających od 30 do 50 lat. Tabela 5. Struktura wieku ludności gminy Lichnowy w latach 1996 - 2000. Grupa wieku 1996 1997 1998 1999 2000 Do 18 roku życia 1673 1683 1670 1641 1579 Od 19 do 30 lat 953 956 944 943 924 Od 31 do 60 lat 1624 1608 1635 1665 1740 Powyżej 60 lat 609 616 639 647 561 W gminie Lichnowy występuje równowaga płci. W ciągu trzech ostatnich lat liczba kobiet przewyższa liczbę mężczyzn, co może wynikać z trochę starszej struktury wieku ludności oraz małej odległości gminy od miasta. Tabela 6. Struktura płci w gminie Lichnowy w latach 1996 - 2000. Wyszczególnienie 1996 1997 1998 1999 2000 Ogółem 4859 4863 4888 4896 4836 Kobiety 2427 2420 2461 2454 2426 Mężczyźni 2432 2443 2427 2442 2410   System komunikacji i infrastruktury technicznej   Przez obszar gminy przebiega magistralna linia kolejowa relacji Tczew-Warszawa. W gminie jest jedna stacja kolejowa - Szymankowo oraz przystanek osobowy w Lisewie Malborskim. Obecnie trwają prace modernizacyjne linii kolejowej polegające na przebudowie i zmianie zagospodarowania stacji kolejowej w Szymankowie celem przystosowania jej do prędkości kursujących pociągów do 160 km/godzinę. Wg złożonego wniosku do opracowanego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Lichnowy przez PKP Dyrekcję Okręgu Infrastruktury Kolejowej w Gdańsku przez obszar gminy będzie przebiegał jeden z wariantów projektowanej Centralnej Magistrali Kolejowej, co wiąże się z: - koniecznością utrzymywania rezerwy terenowej dla potrzeb tej inwestycji, zgodnie ze sporządzoną koncepcją przez Biuro Projektów Kolejowych w Gdańsku, - na trasie projektowanego przebiegu obowiązuje zakaz lokalizacji dużych obiektów, - dopuszcza się lokalizację małych obiektów na okres 20 - 25 lat. W dalszych etapach projektowania zostaną ustalone zasady ewentualnego, tymczasowego zainwestowania pasa przeznaczonego pod budowę SKM. Na obszarze gminy jest 6 dróg powiatowych, których łączna długość wynosi 33 km, zaś dróg gminnych wyróżniono 17 odcinków o łącznej długości 35 km. Na terenie gminy nie ma dróg wojewódzkich, ani krajowych, jedynie południowa granica gminy na odcinku około 2 km przylega do drogi krajowej nr 50 (Czarlin - Kaliningrad) Generalnie: - gmina posiada dogodne położenie komunikacyjne - dostęp do dróg krajowych nr 50 w sąsiedztwie gminy oraz nr 1 przez węzeł w Czarlinie lub przez most Lisewski i Tczew, - sieć dróg na obszarze gminy zapewnia dogodne połączenia między miejscowościami, - większość dróg jest utwardzonych, głównie asfaltem, a drogi biegnące po historycznych szlakach mają zachowaną nawierzchnię brukową, Na obszarze gminy funkcjonuje komunikacja autobusowa obsługiwana przez PKS Malbork, PKS Tczew, oraz MZK Malbork. Na terenie gminy Lichnowy znajduje się 1 stacja paliw w miejscowości Lichnowy oraz 1 warsztat obsługi samochodów. Ludność w obrębie gminy zaopatrywana jest w wodę z Centralnego Wodociągu Żuławskiego, wodociągów wiejskich i wodociągów zakładowych dawnych PGR-ów. Jedynie pojedyncze siedliska oddalone od układów zorganizowanych posiadają studnie indywidualne (kopane lub wiercone) o niedużych wydajnościach. o Strona główna o Władze Gminy o Położenie o Historia o o Współpraca międzynarodowa o Oświata, kultura i sport o Przetargi o